EMDR bij kinderen en jongeren met autisme

Mensen met autisme lopen in het dagelijks leven vaker tegen stressvolle of overweldigende situaties aan. Wanneer deze ervaringen zich opstapelen, kunnen ze leiden tot langdurige stress of traumaklachten. EMDR (Eye Movement Desensitisation and Reprocessing) is inmiddels een bewezen effectieve methode bij een Post Traumatische Stress Stoornis. In de praktijk wordt EMDR  ook effectief ingezet bij kinderen, jongeren én volwassenen met autisme.

Toch heerst er nog veel terughoudendheid onder hulpverleners om EMDR in te zetten bij cliënten  met autisme. En ook als EMDR wel wordt toegepast kunnen hulpverleners tegen verschillende problemen aanlopen.

Zo kan het zijn dat de sociale interactie met de persoon  met autisme ingewikkeld is, waardoor de communicatie niet soepel verloopt. Of het proces van EMDR komt niet op gang door een gebrekkig voorstellingsvermogen van de client . Het kan ook dat de taalvaardigheid van de client beperkt is waardoor er onvoldoende uitwisseling kan plaats vinden over het proces van verwerking.

In deze workshop word je op de hoogte gebracht van de nieuwe wetenschappelijke inzichten en ontdek je hoe je EMDR op een verantwoorde en effectieve manier kunt inzetten bij kinderen en jongeren met autisme. Je krijgt praktische handvatten en tools om stagnatie in de behandeling te herkennen én te doorbreken. Ook leer je hoe je EMDR kunt toepassen bij alledaagse stress en verwarring — factoren die vaak over het hoofd worden gezien, maar wel degelijk andere behandelingen in de weg kunnen staan.

Deze workshop is bedoeld voor professionals die minimaal de basistraining EMDR hebben gevolgd. De inhoud sluit goed aan bij deelnemers die ook de vervolgtraining hebben gedaan, maar dit is geen vereiste.

Je Leerdoelen

Na het volgen van deze workshop:

• Heb je kennis van trauma en traumabehandeling bij kinderen en jongeren met autisme;
• Begrijp je waarom behandelingen, en EMDR in het bijzonder, bij deze doelgroep kunnen stagneren;
• Kun je middels een aantal stappen  analyseren waardoor een behandeling  vastloopt en hoe je dit kunt doorbreken;
• Weet je wanneer het beter is om over te stappen op een andere behandelvorm;
• Ben je in staat EMDR toe te passen bij situaties van dagelijkse stress en verwarring bij clienten met autisme.

 

Wijze van kennisoverdracht en/of vaardigheidstraining

• Middels powerpoint presentatie en uitleg
• Het bekijken van filmpjes
• Het samen bespreken van moeilijkheden

 

Vooraf is het de moeite waard om te lezen:

• Beer, R. & de Roos (red.) (2017). Handboek EMDR bij kinderen en jongeren. Hoofdstuk 13: EMDR bij autisme: Leuning, E. en Spuijbroek, P., blz. 245-271. Tielt, Uitgeverij Lannoo.
• en/of:

Oppenhein, H-J., Hornsveld, H., ten Broeke, E., Jongh, A. (2015) Praktijkboek EMDR deel II. Hoofdstuk 6: EMDR bij autisme. Leuning, E., pp. 217-250. Amsterdam, Pearson

 

Tevens lezen:

• Leuning, E. M., van den Berk-Smeekens, I., van Dongen-Boomsma, M., & Staal, W. G. (2023). Eye Movement Desensitization and Reprocessing in adolescents with autism; Efficacy on ASD symptoms and stress. Frontiers in Psychiatry, 14, 981975.
• Lobregt-van Buuren E, Sizoo B, Mevissen L, De Jongh A. Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) therapy as a feasible and potential effective treatment for adults with autism spectrum disorder (ASD) and a history of adverse events. J Autism Dev Disord. (2018) 49:151–64. doi: 10.1007/s10803-018-3687-6

Verder gebruikte literatuur die besproken wordt in de theoretische overzichten:

Hirvikoski T, Blomqvist M. High self-perceived stress and poor coping in intellectually able adults with autism spectrum disorder. Autism. (2014) 19:752–7. doi: 10.1177/1362361314543530

Bishop-Fitzpatrick L, Minshew N, Mazefsky C, Eack S. The relationship between stress and social functioning in adults with autism spectrum disorder and without intellectual disability. Autism Res. (2015) 8:164–73. doi: 10.1002/aur.1433

Bishop-Fitzpatrick L, Minshew N, Mazefsky C. Perception of life as stressful, not biological response to stress, is associated with greater social disability in adults with autism spectrum disorder. J Autism Dev Disord. (2017) 47:1–16. doi: 10.1007/s10803-016-2910-6

 Duvekot J, Van der Ende J, Verhulst F, Greaves-Lord K. Examining bidirectional effects between the autism spectrum disorder (ASD) core symptom domain and anxiety in children with ASD. J Child Psychol Psychiatry. (2017) 59:277–84. doi: 10.1111/jcpp 12829

de Roos C, van der Oord S, Zijlstra B, Lucassen S, Perrin S, Emmelkamp P, et al. Comparison of eye movement desensitization and reprocessing therapy, cognitive behavioral writing therapy, and waitlist in pediatric posttraumatic stress disorder following single incident trauma: a multi center randomized clinical trial. J Child Psychol Psychiatry. (2017) 58:1219–28. doi: 10.1111/jcpp.12768

Olivier E, de Roos C, Bexkens A. Eye movement desensitisation and reprosessing in young children (ages 4-8): a multiple-baseline evaluation. Child Psychiatry Hum Dev. (2021) 53:1391–404. doi: 10.1007/s10578-021-01237-z

Leuning E, Berezowska A, van Dongen-Boomsma M, Staal W. Can EMDR reduce autism symptoms in youngsters?. Austin J Autism Relat Disabil. (2017) 3:1046.

 

Petra Spuijbroek is GZ-psycholoog, systeemtherapeut en Infant Mental Health specialist, werkzaam bij Family supporters in Den Haag. Zij is supervisor NVRG en supervisor NIP K&J. Zij is autisme specialist en heeft jarenlang ervaring in het behandelen van kinderen, jongeren én hun systemen met posttraumatische stressklachten middels EMDR.

 

Esther Leuning is klinisch psycholoog en psychotherapeut. Ze is in opleiding tot seksuoloog NVVS (Nederlandstalige vereniging voor seksuologie). Ze is supervisor bij de Vereniging voor Gedragstherapie en Cognitieve therapie (VGCt) en supervisor voor de vereniging EMDR Nederland (VEN). Zij is werkzaam bij Karakter kinder- en jeugdpsychiatrie bij de zorglijn Neurobiologische Ontwikkelingsstoornissen (ASS-ADHD) en de zorglijn Stemming Angst en Overige stoornissen binnen het Universitair Centrum in Nijmegen. Ook heeft ze een  onderzoek uitgevoerd naar de werking van EMDR bij deze groep.

Petra en Esther zijn beiden lid van de Special Interest Group EMDR en Autisme van de vereniging EMDR Nederland (VEN).

ren die andere behandelingen in de weg kunnen staan.